Φροντίζω | Νόσος Alzheimer
O ΦΡΟΝΤΙΖΩ είναι μία μη κυβερνητική, μη κερδοσκοπική οργάνωση που ασχολείται με ποικιλία δραστηριοτήτων, όπως τη φροντίδα, την υποστήριξη, την εκπαίδευση και την κατάρτιση των ατόμων που ανήκουν σε ευάλωτες κοινωνικές ομάδες. Παραδείγματα τέτοιων ομάδων είναι:οι μοναχικοί ηλικιωμένοι, άτομα με σοβαρά προβλήματα υγείας, άτομα με αναπηρία ή με ειδικές ανάγκες, άτομα τα οποία δεν μπορούν να αυτοεξυπηρετηθούν.
vulnerable social groups, elder care, Lonely elders, support, special needs, frodizo, disabled, ΦΡΟΝΤΙΖΩ, αναπηρία, άτομα με ειδικές ανάγκες, μοναχικοί ηλικιωμένοι, ηλικιωμένοι, προβλήματα υγείας, ευάλωτες κοινωνικές ομάδες, ΜΚΟ
539
single,single-post,postid-539,single-format-standard,ajax_fade,page_not_loaded,,vertical_menu_enabled,vertical_menu_with_bg_image,select-theme-ver-2.2,wpb-js-composer js-comp-ver-4.2.3,vc_responsive
alzheimer

Νόσος Alzheimer

Τι είναι η νόσος του Alzheimer;

Η νόσος του Alzheimer είναι μια επίκτητη και εμμένουσα έκπτωση των διανοητικών ικανοτήτων, που επηρεάζει πολλαπλά γνωστικά πεδία, και δημιουργεί πρόβλημα στην καθημερινή, επαγγελματική και κοινωνική ζωή του ατόμου. Αποτελεί τη συχνότερη αιτία άνοιας και είναι υπεύθυνη για περισσότερες από τις μισές περιπτώσεις άνοιας.

Τα διαγνωστικά κριτήρια της Άνοιας τύπου Alzheimer κατά DSM-IV (American Psychiatric Association 1994) είναι τα εξής:

Α. Ανάπτυξη πολλαπλών νοητικών ελλειμμάτων :
Α1. Έκπτωση μνήμης.
Α2. Τουλάχιστον ένα από τα ακόλουθα: α) αφασία β) απραξία, γ) αγνωσία, δ) διαταραχή των εκτελεστικών λειτουργιών.
Β. σημαντική έκπτωση της επαγγελματικής και κοινωνικής λειτουργικότητας και σηματοδοτούν έκπτωση από το προηγούμενο επίπεδο λειτουργικότητας.
Γ. Η πορεία της νόσου χαρακτηρίζεται από σταδιακή έναρξη και προϊούσα γνωστική έκπτωση.
Δ. Τα παραπάνω γνωστικά ελλείμματα δεν οφείλονται σε α) άλλες ασθένειες του ΚΝΣ β) συστηματικές νόσους γ) κατάχρηση ουσιών δ) άλλες ψυχιατρικές νόσους.
Ε. Τα ελλείμματα δεν συμβαίνουν αποκλειστικά κατά τη διάρκεια παραληρήματος.

 

Επιδημιολογικά Στοιχεία

17-25 εκατ. άνθρωποι παγκοσμίως πάσχουν υπολογίζεται ότι πάσχουν από την νόσο Alzheimer. Στην Ελλάδα υπολογίζεται πως υπάρχουν 140-160.000 ασθενείς με άνοια.
Η νόσος Αlzheimer είναι η τρίτη πιο πολυέξοδη νόσος, μετά τα καρδιακά νοσήματα και τον καρκίνο.

 Τα στάδια της νόσου του Alzheimer

Υπάρχει πολύ μεγάλη ετερογένεια στην εξέλιξη της νόσου του Alzheimer, με αποτέλεσμα να είναι πολύ δύσκολή η πρόβλεψη της πορείας της νόσου από τους ειδικούς. Υπάρχουν περιπτώσεις ασθενών που πολύ γρήγορα διανύουν όλες τις φάσεις της νόσου και απεβιώνουν μέσα σε λίγους μήνες, ενώ σε άλλους ασθενείς η νόσος εξελίσσεται βραδέως και ο θάνατος επέρχεται πολλά χρόνια αργότερα.

Για να είναι δυνατή η κατηγοριοποίηση των ασθενών ανάλογα με τη σοβαρότητα της νόσου, έχουν χρησιμοποιηθεί διάφορες κλίμακες, όπως το Mini Mental State Examination (π.χ. αποτέλεσμα >20= ήπια, αποτέλεσμα 10-19= μέτρια και αποτέλεσμα <10= σοβαρή άνοια).

Μια από τις γνωστότερες κλίμακες σταδιοποίησης της νόσου είναι η κλίμακα του Reisberg, η οποία χωρίζει την γνωστική έκπτωση σε 7 στάδια:

1. Καμία νοητική  έκπτωση: Κανένα παράπονο νοητικής ανεπάρκειας. Δεν υπάρχει ένδειξη νοητικής ανεπάρκειας σε κλινικές εξετάσεις.
2. Πολύ μέτρια νοητική έκπτωση: Το άτομο παραπονείται για ανεπάρκεια μνήμης, κυρίως στους παρακάτω τομείς:
Α) Ξεχνά που έχει τοποθετήσει γνωστά αντικείμενα
Β) Ξεχνά ονόματα που γνώριζε μέχρι πρόσφατα καλά. Καμία αντικειμενική ένδειξη νοητικής ανεπάρκειας σε κλινικές εξετάσεις.
3. Μέτρια νοητική έκπτωση: Η πρώτη σαφής ένδειξη εκδήλωσης  ανεπάρκειας. Εκδηλώσεις σε περισσότερους από έναν τομέα) ο ασθενής μπορεί να χάνεται όταν ταξιδεύει σε άγνωστες περιοχές β) οι συνάδελφοι εντοπίζουν την σχετικά χαμηλή απόδοση του ασθενή. γ) ανικανότητα στην εξεύρεση λέξεων και ονομάτων η οποία εντοπίζεται από τους οικείους δ) ο ασθενής μπορεί να διαβάζει ένα κείμενο και να συγκρατεί πολύ λίγα απ΄ αυτό  ε) ο ασθενής μπορεί να εμφανίζει μειωμένη ικανότητα στο να θυμάται ονόματα πρόσφατων γνωριμιών. ζ) ο ασθενής μπορεί να χάνει ή να τοποθετεί σε λάθος μέρος κάποιο αντικείμενο αξίας. στ) η ανικανότητα συγκέντρωσης μπορεί να είναι εμφανής κατά τις κλινικές εξετάσεις.
Αντικειμενική ένδειξη νοητικής ανεπάρκειας μπορεί να επιτευχθεί μόνο με υπερεντατική συνέντευξη. Φθίνουσα ικανότητα εκτέλεσης επαγγελματικών και κοινωνικών λειτουργιών. Η αρνητικότητα αρχίζει να εκδηλώνεται στον ασθενή. Ελαφριά έως μέτρια ανησυχία συνοδεύει τα συμπτώματα.

4. Μέτρια νοητική έκπτωση: Σαφείς ενδείξεις ανεπάρκειας σε κλινικές συνεντεύξεις. Οι ενδείξεις εμφανίζονται στους κατωτέρω τομείς α) ελαττωμένη γνώση προσφάτων γεγονότων β) ίσως εμφανίσει μερική μείωση της μνήμης όσον αφορά την προσωπική του ιστορία. γ) αδυναμία συγκέντρωσης στην εκτέλεση μαθηματικών πράξεων. δ) μειωμένη ικανότητα μετακίνησης ,διαχείρισης των οικονομικών του κλπ. Δεν εμφανίζεται τακτικά ανικανότητα στους παρακάτω τομείς α) προσανατολισμός στον χρόνο και στα πρόσωπα. β) αναγνώριση γνωστών προσώπων και φυσιογνωμιών γ) ικανότητα μετακίνησης σε γνωστές περιοχές.
Ανικανότητα στην εκτέλεση σύνθετων εργασιών. Η άρνηση κυριαρχεί ως μηχανισμός αυτοάμυνας. Άμβλυνση της επίδρασης και απόρριψη  εντόνων καταστάσεων
5. Σχετικά σοβαρή νοητική έκπτωση: Ο ασθενής δεν μπορεί πια να επιβιώσει χωρίς κάποια βοήθεια. Ο ασθενής δεν μπορεί να θυμηθεί κατά τη διάρκεια των κλινικών συνεντεύξεων σοβαρά γεγονότα της πρόσφατης ζωής του όπως σε εξεύρεση διευθύνσεων ,τηλεφώνων πολλών ετών, τα ονόματα εγγυτέρων συγγενών ( εγγόνια) τα ονόματα σχολείων, πανεπιστημίων  από τα οποία απεφοίτησε ο ασθενής.
Τακτικά αποπροσανατολίζεται χρονικά (ημερομηνία, εποχή κλπ) ή τοπικά. Ένα μορφωμένο άτομο μπορεί να αντιμετωπίζει δυσκολία στην αντίστροφη μέτρηση από το 40 κατά τετράδες ή από το 20 ανά δυάδες.

Τα άτομα στο στάδιο αυτό συγκρατούν τη γνώση πολλών κυρίων συμβάντων που αφορούν είτε τα ίδια είτε άλλα άτομα. Αναμφισβήτητα θυμούνται το όνομά τους, και γενικά θυμούνται της συζύγου και των παιδιών τους. Δεν χρειάζονται βοήθεια για το πλύσιμο και το φαγητό αλλά μπορεί να εμφανίσουν κάποια δυσκολία στην επιλογή του σωστού ρούχου που θα φορέσουν.

6. Σοβαρή νοητική έκπτωση: Περιστασιακά μπορεί να ξεχνούν το όνομα της συζύγου τους από την οποίαν εξαρτάται η επιβίωσή τους. Σε μεγάλο βαθμό δεν θυμούνται τα πρόσφατα γεγονότα και τις εμπειρίες της ζωής τους. Συγκρατούν κάποια γνώση της παρελθούσας ζωής τους αν και μόνο επιγραμματικά και συγκεχυμένα. Γενικά δεν γνωρίζουν το περιβάλλον τους, το χρόνο, την εποχή κλπ. Μπορεί να αντιμετωπίσουν δυσκολία στο μέτρημα από και προς το 10 και παραπάνω. Θα χρειασθούν  κάποια βοήθεια με την άσκηση των καθημερινών τους λειτουργιών όπως εμφάνιση ακράτειας, θα χρειασθούν βοήθεια στις μετακινήσεις τους και περιστασιακά θα επιδείξουν ικανότητα μετακίνησης σε γνωστά μέρη. Εμφανίζονται διαταραχές του προγράμματος ύπνου – εγρήγορσης. Σχεδόν πάντα θυμούνται το όνομά τους.  Συχνά συνεχίζουν να διακρίνουν γνωστά από άγνωστα πρόσωπα του περιβάλλοντός τους.
Συμβαίνουν αλλαγές στην προσωπικότητα και στα συναισθήματα. Αυτές είναι ποικίλες και περιλαμβάνουν α) παραισθησιακή συμπεριφορά π.χ. οι ασθενείς μπορεί να κατηγορήσουν τις συζύγους τους σαν ψεύτες ,μπορεί να μιλάνε με φανταστικά πρόσωπα στο χώρο τους ή με την εικόνα τους στον καθρέπτη. β) ιδεοψυχαναγκαστικά συμπτώματα όπως  π.χ. ένα πρόσωπο μπορεί να εμφανίσει συνεχή επαναληπτική συμπεριφορά σε λειτουργίες προσωπικής υγιεινής  γ) νοητική αβουλία π.χ. απώλεια δύναμης θέλησης γιατί δεν μπορεί να διατηρήσει μια σκέψη για μεγάλο χρονικό διάστημα έτσι ώστε να καθορίσει το σκοπό των πράξεών τους.
7. Πολύ σοβαρή νοητική  έκπτωση: Όλες οι λεκτικές ικανότητες έχουν χαθεί.  Συχνά δεν υπάρχει καθόλου έναρθρος λόγος μόνο μούγκρισμα. Ακράτεια ούρων και κοπράνων και χρειάζεται βοήθεια στο πλύσιμο και στο φαγητό. Βασική απώλεια ψυχοκινητικών ικανοτήτων π.χ. ικανότητα βάδισης.  Το μυαλό μοιάζει να μη μπορεί να πει πια στο σώμα τι να κάνει. Συχνά παρουσιάζονται γενικευμένα και φλοιώδη σημεία και συμπτώματα.

Προβλήματα συμπεριφοράς σε ασθενείς με νόσο του Alzheimer

Εκτός από τα γνωστικά συμπτώματα, οι ασθενείς που πάσχουν από τη νόσο του Alzheimer παρουσιάζουν πολύ συχνά διαταραχές στη συμπεριφορά. Οι διαταραχές αυτές αποτελούν σημαντικό κομμάτι της νόσου γιατί έχει βρεθεί πως:

  • Αποτελούν τον σημαντικότερο παράγοντα επιβάρυνσης των φροντιστών
  • Αποτελούν τον σημαντικότερο παράγοντα ιδρυματοποίησης   επιδεινώνουν τις γνωστικές λειτουργίες, οδηγούν σε αύξηση του κόστους της νόσου και στη χρήση φαρμακευτικών σκευασμάτων

Τα προβλήματα συμπεριφοράς στο πλαίσιο της άνοιας περιλαμβάνουν:

– Επαναληπτική συμπεριφορά
– Έλλειψη αναστολών και ανάρμοστη σεξουαλική συμπεριφορά
– Υπερβολικό δέσιμο με την ιδιοκτησία και το χρήμα (ανασφάλεια)
– Περιπλάνηση και τάσεις φυγής
– Κατάθλιψη
– Παραληρητικές ιδέες: διωκτικές ιδέες
– Ψευδαισθητική συμπεριφορά, πιο συχνά το βράδυ.
– Επιθετικότητα με λόγια ή πράξεις.
– Άγχος, εκνευρισμός, διέγερση
– Απάθεια, αδιαφορία
– Ψυχοκινητική ανησυχία
– Διαταραχές ύπνου
– Διαταραχές της όρεξης

Διάγνωση της Ασθένειας

Η διαγνωστική διαδικασία της άνοιας περιλαμβάνει:
α) την εκτίμηση  του ασθενούς, με λήψη του ιστορικού, νευρολογική και σωματική εξέταση και αξιολόγηση της λειτουργικής, γνωστικής και ψυχιατρικής κατάστασης του ασθενούς
β) αιματολογικές εξετάσεις
γ) απεικονιστικές μεθόδους και
δ) συμπληρωματικές εξετάσεις, όταν αυτό απαιτείται.
Τα στοιχεία που προκύπτουν από τα παραπάνω ταυτίζονται με τα σύγχρονα διαγνωστικά κριτήρια της άνοιας ώστε να προκύψει η διάγνωση.

Φαρμακευτική Θεραπεία

Η θεραπεία της νόσου του Alzheimer (Αλτσχαιμερ) είναι συμπτωματική. Αυτό σημαίνει πως δεν μπορούμε ακόμη να σταματήσουμε την πορεία της νόσου, αλλά μπορούμε να επιβραδύνουμε την εξέλιξη της νόσου, μειώνοντας την ένταση των συμπτωμάτων της.

Στη φαρμακευτική θεραπεία της άνοιας χρησιμοποιούνται:

α) Οι Αναστολείς της χολινεστεράσης
β) Η μεμαντίνη
γ) Τυπικά και άτυπα αντιψυχωτικά
δ) Αντικαταθλιπτικά

Μη φαρμακευτικές παρεμβάσεις

Σε μια από τις πιο πρόσφατες ανασκοπήσεις πάνω στη θεραπεία των ανοϊκών συνδρόμων οι Saddicha και Pandey (2008) καταλήγουν στο ότι καθώς η φαρμακευτική θεραπεία στην άνοια μειώνει απλά την επιδείνωση της νόσου, η θεραπεία εκλογής στην άνοια είναι ο συνδυασμός της με μη φαρμακευτικές παρεμβάσεις. Οι μη φαρμακευτικές παρεμβάσεις στην άνοια χωρίζονται σε αυτές που απευθύνονται στους ίδιους τους ασθενείς, σε αυτές που απευθύνονται στους φροντιστές των ασθενών ή και τους δύο. Οι μη φαρμακευτικές θεραπευτικές προσεγγίσεις στην άνοια μπορεί να κατηγοριοποιηθούν σε

α) γνωστικές παρεμβάσεις,
β) εργοθεραπευτικές παρεμβάσεις,
γ) μεθόδους αναμνήσεων
δ) μουσικοθεραπευτικές και
ε) άλλες εξειδικευμένες παρεμβάσεις.

Στην πραγματικότητα, οι περισσότερες από τις παρεμβάσεις που εφαρμόζονται είναι σύνθετες, υιοθετώντας δύο ή παραπάνω από τις παραπάνω κατηγορίες.

Tags:

Δεν υπάρχουν σχόλια

Δημοσίευση σχολίου